Đang nghe nhạc giữa buổi thì tai nghe báo pin yếu, và bên trái đã tắt phụt trong khi bên phải vẫn sáng đèn. Gặp tình huống này bạn đừng vội kết luận thiết bị hỏng nặng. Với tai nghe true wireless, phần lớn trường hợp là pin bên trong đã chai dần theo thời gian. Tin vui là tai nghe true wireless pin yếu dần vẫn có thể được cải thiện đáng kể nếu bạn điều chỉnh vài thói quen sạc đơn giản.
Đội ngũ bên mình nhận câu hỏi kiểu này khá thường xuyên, nhất là từ những bạn đã dùng tai nghe được khoảng một năm. Bài viết này đi qua nguyên nhân, cách nhận biết pin đang yếu và những việc nên làm để pin hao chậm hơn. Mọi nhận định ở đây dựa trên kinh nghiệm sử dụng phổ biến và thông số nhà sản xuất công bố, không phải số liệu chúng tôi tự đo trong phòng lab.
Tai nghe true wireless pin yếu dần là do đâu?
Nguyên nhân trực tiếp nằm ở pin lithium-ion. Loại pin này chỉ chịu được một số chu kỳ sạc và xả nhất định. Mỗi chu kỳ đầy đủ lại làm dung lượng giảm đi một chút. Bạn có thể hình dung nó giống một cái ly có đáy bị mòn dần: đổ đầy lúc nào cũng được, nhưng dung tích thì không còn như ngày đầu mua.
Nhiệt độ là yếu tố thứ hai, và thường bị bỏ qua nhất. Không ít bạn để tai nghe trong túi xách kín giữa trưa nắng, hoặc quên trên táp-lô xe ô tô cả buổi. Nhiệt độ cao khiến các phản ứng bên trong pin diễn ra mạnh hơn bình thường. Lớp điện cực vì thế xuống cấp nhanh hẳn. Đây là lý do cùng một mẫu tai nghe nhưng hai người dùng có thể thấy pin chênh lệch rõ rệt.
Pin trong từng bên tai nghe rất nhỏ, nên áp lực lên nó lớn hơn nhiều so với pin điện thoại. Chúng tôi từng gặp một chiếc tai nghe dùng nửa năm đã hao rõ rệt, trong khi chiếc khác của cùng chủ nhân, dùng nhẹ tay hơn, vẫn ổn sau gần hai năm. Khác biệt không nằm ở hãng hay giá tiền, mà nằm ở cách dùng và môi trường bảo quản.
Dấu hiệu nhận biết pin đang chai
Dấu hiệu dễ thấy nhất là thời gian nghe ngắn đi rõ rệt. Trước đây bạn nghe được cả buổi chiều, giờ chỉ vài tiếng đã cạn. Không cần đo đếm phức tạp, chỉ cần so với lúc mới mua là nhận ra ngay.
Dấu hiệu thứ hai là hai bên không còn đồng đều. Một bên tắt sớm, bên kia vẫn còn pin. Hai viên pin chai với tốc độ khác nhau, đặc biệt khi bạn thường xuyên dùng một bên nhiều hơn bên kia. Nếu thấy chênh lệch kéo dài, hãy để ý kỹ hơn.
Nếu tai nghe sụt pin đột ngột dù mức hiển thị trên điện thoại vẫn còn khá, đó thường là tín hiệu pin đã yếu đáng kể. Lúc này nên kiểm tra thêm các bước ở phần cuối bài trước khi quyết định bất cứ điều gì.
Vì sao pin tai nghe chai nhanh hơn bạn nghĩ?
Lý do đầu tiên là dung lượng pin nhỏ. Mỗi lần sạc gần như là một chu kỳ trọn vẹn. Nghe mỗi ngày vài tiếng thì chỉ sau một năm pin đã đi qua vài trăm chu kỳ. Đó là lý do tai nghe hao nhanh hơn điện thoại, dù tổng số giờ nghe nhìn qua có vẻ không nhiều.
Lý do thứ hai là sạc đi sạc lại liên tục trong ngày. Cắm sạc giữa chừng nhiều lần thì lớp điện cực mỏng dần từng chút. Trong một buổi thì không thấy gì, nhưng cộng dồn theo tháng và theo năm thì rất rõ rệt. Vì vậy việc sạc đúng lúc quan trọng hơn bạn tưởng.
Lý do thứ ba là môi trường. Ngoài nhiệt độ cao, độ ẩm cũng là kẻ thù. Mồ hôi hay hơi nước đọng ở khe sạc làm tiếp xúc kém đi, quá trình sạc chập chờn và pin chịu thêm áp lực không cần thiết.
Thói quen sạc nào giúp giữ pin lâu hơn?
Thói quen đầu tiên là đừng để hộp sạc cắm điện suốt đêm sau khi đã đầy. Giữ pin ở mức 100% liên tục trong thời gian dài cũng dễ làm pin xuống cấp. Cắm đủ để đầy rồi rút ra là được, không cần để qua đêm.
Thói quen thứ hai là hạn chế đưa pin về hai đầu cực trị. Pin lithium-ion không thích bị xả cạn hẳn, cũng không thích bị giữ đầy lâu ngày. Nếu có thể, hãy sạc khi còn khoảng 20 phần trăm và rút khi khoảng 80 phần trăm. Mức giữa thường nhẹ tay với pin hơn nhiều.
Thói quen thứ ba là giữ tai nghe và hộp sạc ở nơi thoáng mát. Tránh đặt gần đèn sưởi, bếp, hay bệ cửa kính nắng gắt. Một chiếc hộp nằm trong ngăn xe kín giữa trưa hè có thể nóng hơn bạn tưởng rất nhiều.
Nếu bạn đang muốn chọn thêm một cục pin dự phòng để sạc cho cả hộp tai nghe lẫn điện thoại khi đi xa, có thể tham khảo pin dự phòng Loca K6 10000mAh. Dung lượng vừa phải, tiện mang theo, và không khiến bạn phải cắm sạc tai nghe quá thường xuyên.
Sạc bằng cáp hay đế không dây, cách nào tốt hơn?
Cắm cáp thường là lựa chọn ổn định hơn. Dòng điện đi vào đều và ít sinh nhiệt. Đế không dây thì tiện thật, đặt xuống là sạc, không phải loay hoay với dây. Tuy nhiên, truyền năng lượng qua sóng từ tạo ra nhiều nhiệt hơn, mà nhiệt chính là thứ làm pin mau xuống cấp.
Chất lượng cáp cũng quan trọng không kém. Cáp rẻ không rõ nguồn gốc đôi khi làm điện áp dao động, lâu ngày không tốt cho pin. Nếu có điều kiện, hãy dùng cáp và củ sạc đúng công suất, ví dụ cáp sạc nhanh Pisen PD 18W chính hãng nếu bạn đang dùng iPhone.
Dưới đây là cách chúng tôi hình dung mức ảnh hưởng của từng kiểu sạc, dựa trên kinh nghiệm sử dụng phổ biến chứ không phải kết quả đo đạc. Thứ tự có thể khác đôi chút tùy từng mẫu.
- Cáp chính hãng: sinh nhiệt thấp, dòng điện ổn định, pin ít hao hơn.
- Cáp rẻ không rõ nguồn gốc: dễ chập chờn, lâu ngày có thể làm pin hao dần.
- Đế không dây: tiện lợi nhưng sinh nhiệt khá cao, nên tránh để qua đêm.
Tuổi thọ pin tai nghe thường kéo dài bao lâu?
Các con số dưới đây chỉ mang tính tham khảo, không phải thông số chính thức của hãng. Mỗi mẫu và cách dùng sẽ cho kết quả khác nhau, nên đừng xem đây là chuẩn cố định.
Pin lithium-ion nhỏ trong tai nghe thường chịu được vài trăm chu kỳ sạc trước khi dung lượng giảm rõ rệt. Người nghe nhẹ, mỗi ngày vài tiếng, có thể giữ phong độ pin khá lâu. Ngược lại, người nghe nhiều giờ, mang theo đi làm đi học suốt ngày sẽ thấy chai sớm hơn đáng kể. Logic ở đây khá đơn giản: dùng càng nhiều thì pin càng nhanh xuống cấp.
Khi nào nên thay pin, khi nào nên đổi tai nghe mới?
Nếu tai nghe hao pin rõ rệt dù đã sạc đầy, hoặc một bên tắt đột ngột khi mức pin còn khá, bạn nên tính đến chuyện thay pin. Cách này chỉ thật sự đáng làm khi phần còn lại vẫn tốt, micro và kết nối không có lỗi gì khác.
Về chi phí, thay pin ở tiệm thường không rẻ, và không phải lúc nào cũng đáng so với một đôi tai nghe mới cùng phân khúc. Hãy cân nhắc giữa giá thay pin và tuổi của thiết bị. Một chiếc đã dùng gần ba năm mà phải thay pin tốn kém thì nên xem xét lại từ đầu.
Nếu tai nghe đã cũ, kèm lỗi kết nối, mất tiếng một bên hoặc tiếng rè, đổi mới thường hợp lý hơn là bỏ tiền sửa. Bạn có thể tham khảo thêm tai nghe SoundPEATS TruePods để so sánh, vì đây là dòng nửa nhét tai đeo khá lâu không mỏi.
Lưu ý khi chọn tai nghe true wireless để pin bền hơn
Khi mua mới, hãy ưu tiên hộp sạc có dung lượng đủ lớn. Hộp càng lớn thì bạn càng ít phải cắm sạc trực tiếp tai nghe, tức là ít chu kỳ hao cho pin bên trong. Đây là điểm nhiều người bỏ qua khi chỉ nhìn vào thời lượng nghe.
Đừng tin hoàn toàn vào con số thời lượng ghi trên hộp. Thường con số ấy được công bố ở điều kiện lý tưởng: âm lượng thấp và không bật chống ồn. Hãy đọc thêm nhận xét thực tế để biết tai nghe nghe được bao lâu ở mức âm lượng bình thường. Các bài trong chuyên mục tai nghe true wireless của bên mình cũng hướng tới cách nhìn thực tế này.
Cuối cùng, tránh để tai nghe dính mồ hôi hay nước vào khe sạc. Độ ẩm làm tiếp điểm kém đi, sạc dễ chập chờn và pin cũng có thể gặp vấn đề sớm hơn.
Tai nghe vẫn yếu pin thì nên làm gì tiếp theo?
Bước đầu tiên là thử reset tai nghe theo hướng dẫn của hãng, rồi kiểm tra mức pin từng bên qua ứng dụng hoặc thông báo trên điện thoại. Không ít trường hợp chỉ là lỗi ghép đôi, reset xong mọi thứ trở lại bình thường.
Bước thứ hai là vệ sinh cổng sạc và các tiếp điểm bằng tăm bông khô hoặc bàn chải mềm. Bụi và ghét tai tích lâu ngày làm tiếp xúc kém, sạc chập chờn, và khiến bạn nhầm tưởng pin đã hỏng. Đừng dùng vật kim loại cứng để cạy, vì rất dễ làm xước tiếp điểm.
Nếu làm xong các bước trên mà pin vẫn hao bất thường, hãy mang tới trung tâm bảo hành hoặc tiệm uy tín để kiểm tra. Đừng tự mở tai nghe nếu chưa quen, vì rất dễ làm hỏng thêm và chi phí sửa lúc đó sẽ còn cao hơn.
Câu hỏi thường gặp
Tai nghe true wireless dùng được bao lâu thì pin chai?
Không có con số cố định cho mọi trường hợp. Với người dùng vừa phải, pin có thể giữ phong độ khá lâu. Người nghe nhiều giờ mỗi ngày thường thấy chai sớm hơn, thông thường sau khoảng một đến hai năm.
Sạc qua đêm có làm pin tai nghe chai nhanh không?
Có, nếu hộp sạc cứ cắm liên tục sau khi đã đầy. Pin giữ ở mức đầy lâu dài cũng dễ xuống cấp hơn. Chỉ cần rút sạc khi đã đầy là đủ.
Có nên để pin tai nghe về 100% rồi mới dùng?
Không cần cố đợi đầy 100% mới dùng. Sạc ở mức giữa thường nhẹ tay với pin hơn, bạn có thể sạc khi còn khoảng 20 phần trăm và rút khi khoảng 80 phần trăm.
Pin tai nghe yếu một bên thì có thay riêng được không?
Tùy hãng và từng mẫu. Một số tiệm có thể thay riêng từng bên, nhưng cũng có trường hợp phải thay cả cặp. Nên hỏi trước khi mang đi để biết chi phí và khả năng thực hiện.
Nên sạc bằng cáp hay đế không dây để bền hơn?
Cáp thường bền hơn vì ít sinh nhiệt và ổn định hơn. Đế không dây tiện lợi, nhưng nên hạn chế để qua đêm và tránh để tai nghe nóng lên khi đang sạc.